Waarschuwingsregister zorgfraude in de wachtkamer uitgesteld

1 februari 2021 - De gezamelijke lobby van zorgorganisaties - waaronder diverse organisaties in de mondzorg - om de Wbsrz (wet bevorderen samenwerking en rechtmatige zorg) 'controversieel' te laten verklaren is succesvol. De Tweede Kamer heeft bepaald dat deze wet op de zogenaamde lijst van 'controversiele' zaken komt te staan en daarmee bepaald dat het demissionaire kabinet niet verder mag werken aan de wet. 

Doel goed, juridische mogelijk verweer onvoldoende
De beroepsverenigingen in de zorg onderschrijven overigens wel het doel van de wet, namelijk het aanpakken van malafide zorgorganisaties door de mogelijkheden tot samenwerking en gegevensuitwisseling tussen overheidsinstanties en zorgverzekeraars te verbeteren. Het aangevoerde bezwaar is dat de maatregelen uit de wet echter dermate rigide zijn dat zorgverleners nauwelijks juridische mogelijkheden voor verweer hebben bij een onterechte verdenking van fraude, terwijl de gevolgen hiervan heel groot zijn.

Het wetsvoorstel regelt in grote lijnen twee onderwerpen: het instellen van het 'Waarschuwingsregister zorgfraude' en de mogelijkheid voor het Informatieknooppunt Zorgfraude (IKZ) om fraudesignalen te verwerken. In het Waarschuwingsregister zorgfraude worden tussen gemeenten en zorgverzekeraars onderling gegevens uitgewisseld. Op basis van een 'gerechtvaardigde overtuiging' kunnen zorgverzekeraars en gemeenten daar zorgverleners en zorginstellingen in plaatsen. Aan de hand van 'passende waarborgen' dient erop te worden toegezien of en wanneer iemand in het Waarschuwingsregister wordt opgenomen dan wel verwijderd. 

Waarborgen ontbreken
'Het is nog niet bekend hoe deze waarborgen eruitzien en het is onacceptabel dat vertegenwoordigers van beroepsverenigingen in de zorg ontbreken bij het ontwikkelen van het protocol dat die waarborgen moet bevatten. En dat terwijl zorgverzekeraars op grond van een blik in het register ervan kunnen afzien een zorgverlener te contracteren of een contract te verlengen. Ook een onafhankelijke externe controle of toezichthouder tot wie een zorgverlener zich bij bezwaren tegen opname in het register kan wenden, ontbreekt.

Het wetsvoorstel regelt verder dat het IKZ signalen van zorgfraude kan verwerken. Instanties als gemeenten, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, de Belastingdienst en de NZa kunnen fraudesignalen aan het IKZ verstrekken. De taak van het IKZ is vervolgens tweeledig. Enerzijds heeft het IKZ de taak om de gegevens verder te verrijken door deze aan te vullen met meer noodzakelijke gegevens uit andere bronnen. Anderzijds dient het IKZ trends en ontwikkelingen in het kader van zorgfraude te signaleren en daarover beleidsinformatie/statistische gegevens te ontwikkelen.